Groen gas seminar

Diverse dorpen en gemeenten en lokale initiatieven zien groen gas als een (deel)oplossing voor het energievraagstuk. Maar wat is groen gas en welke mogelijkheden biedt groen gas in de lokale warmtetransitie? Deze vragen en meer kwamen aan de orde tijdens het Seminar Groen Gas op vrijdag 4 maart 2022 op het Drentse provinciehuis. Energiecoöperaties en energiewerkgroepen bekend bij het Steunpunt lokale energie-initiatieven waren per mail uitgenodigd om hierbij aanwezig te zijn. Het Steunpunt is opgericht vanuit een samenwerking tussen de Drentse KEI, de Natuur en Milieufederatie Drenthe en de provincie Drenthe.

De gespreksleiding was in handen van Jasper Vos, Programmamanager Energietransitie, provincie Drenthe. Alex Scheper, (provincie Drenthe) lichtte het provinciaal beleid ten aanzien van groen gas toe en gaf een uitleg over basis biogrondstoffen en de mogelijke toepassingen voor groen gas productie.

Er is veel belangstelling voor kleinschalig vergisten van alleen mest zonder aanvullende biomassa op eigen erf, oftewel mono-vergisting. Met de huidige subsidieregeling kunnen deze installaties draaien, maar wel met een laag economische rendement. Bovendien is er een lang vergunningstraject voordat er tot realisatie kan worden overgegaan. Hierin is dus nog wel wat verbeterruimte.

Projectleider Erik van Eekelen (DLV Advies) geeft aan dat een co-vergister (centrale vergister) veelal het meest efficiënt is. Vanwege de vele transportbewegingen voor aanvoer van de grondstoffen is een co-vergister het best te realiseren op een industrieterrein. De kleinste installatie kost echter al snel 500.000 euro en een continue aanvoer (met name aanvullende bio-massa) is op dit moment moeilijk te realiseren. Vaak ligt de productie van deze covergisters daarom ook nog laag. Hiervoor is meer samenwerking met aanleverende partijen gewenst. Ook voor een covergister is er lang vergunningstraject voordat er tot realisatie kan worden overgegaan.

Na de introductie op het onderwerp was er een paneldiscussie waarin specialisten ingingen op de ruimtelijke inpassing, financiering, draagvlak en kennisuitwisseling. Deelnemers waren Jan Schepers (Thuysgas), Bert Scheper (gemeente De Wolden), Marjolijn Tijdens (provincie Drenthe) en André van Mook (Energiefonds Drenthe). De belangrijkste punten waren: betrek de buren omgeving op tijd bij plannen, en bedenk goed hoe je kunt samenwerken met diverse partijen en hoe je de voortgang kunt monitoren. Financieringsmogelijkheden zijn er vaak wel voldoende.

Na een korte pauze gingen de aanwezigen uiteen in 2 groepen.

In de Statenzaal vertelde agrariër Arjan Hoving over zijn ervaring met groen gas productie. Hij heeft een melkveebedrijf in Drijber en is inmiddels gasloos. Na een lang vergunningstraject werd in 2020 SDE-subsidie toegewezen. Nu komt het op realisatie aan. Er moet nog een aanpassing van de stalvloer komen voor mestafvoer. Voor vergisting op eigen bedrijf blijkt minimaal 15 ton mest nodig om een installatie rendabel te maken. Dit is voor zijn bedrijf net mogelijk.

Harm de Kroon van Coöperatie Wijnjewoude Energieneutraal vertelde in dezelfde workshop over het opzetten van een co-vergister. Dit doen ze samen met 25 boeren in een coöperatieve vorm op de voormalige rioolwaterzuiveringsinstallatie in Wijnjewoude. De businesscase is sluitend maar ze hebben vooralsnog geen SDE-subsidie verkregen. Een risicoanalyse vooraf is moeilijk te maken omdat er veel variabelen zijn zoals zeer fluctuerende gas-, transport- en grondstofprijzen.

In de andere zaal gaf Eddy Veenstra van N.V. Rendo uitleg over Rendo’s strategie naar energieneutraal in het eigen werkgebied. Rendo streeft ernaar voor 2030 het gehele lokale netwerk van uitsluitend groen gas te voorzien en juicht alle initiatieven op dit gebied toe. Om deze doelstelling te kunnen halen is het echter wel noodzakelijk dat het totale huidige verbruik flink wordt verminderd.

Het potentieel in het Rendo werkgebied is 30 mln. m³ groen gas, wat genoeg moet zijn voor ca. 25.000 huishoudens. Door biogas direct te leveren aan een afnemer blijft mogelijk, door de eenvoud, de uiteindelijke kostprijs lager. Dit zou kunnen door gebruik te maken van buurtvergisters, dus op een terrein niet ver van de afnemers. Het toestaan van buurtvergisters is een zaak van het bestemmingsplan en moet dus met de plaatselijke gemeente worden besproken. Deze directe leveringsoptie is in de bestaande SDE regeling nog niet meegenomen.

Er zijn dus nog wel wat drempels die genomen moeten worden om groen gas projecten aantrekkelijker te maken. De conclusie van de middag was dan ook eigenlijk dat initiatieven nog maar moeizaam op gang komen, maar dat er wel veel potentieel in Drenthe is. Afsluitend was er nog een kennismakings-uitwissel-borrel-halfuurtje. De presentaties zijn doorgestuurd naar de deelnemers die zich hadden aangemeld.